Ciekawostka

1. skok rozwojowy: świat wrażeń

Pierwszy skok dotyczy zmysłów: tego, co dziecko widzi, słyszy i czuje przez dotyk.

tydzień skoku od terminu porodu: 5. tydzień
tygodnie pierwszych oznak: tyg. 4.–6.
typowy czas fazy marudnej: od jednego dnia do tygodnia
wiek od terminu porodu: ok. 1 miesiąc

Kiedy wypada pierwszy skok

Według autorów faza marudna 1. skoku może zacząć się w 4.–6. tygodniu od przewidywanego terminu porodu. Popularne kalendarze podają 5. tydzień, czyli wiek ok. 1 miesiąc. Faza marudna trwa od jednego dnia do tygodnia.

Tygodnie liczy się od terminu porodu, nie od daty urodzenia. Dziecko urodzone 3 tygodnie przed terminem jest w 5. tygodniu od terminu, gdy ma 8 tygodni życia. Więcej w części Jak liczyć skoki.

Co się zmienia według autorów

Według autorów modelu pierwszy skok dotyczy zmysłów. Dziecko zaczyna odbierać wrażenia z otoczenia i z własnego ciała wyraźniej niż w pierwszych tygodniach: obrazy, dźwięki, dotyk i zapachy docierają do niego mocniej. Autorzy łączą ten okres z dojrzewaniem zmysłów i układu pokarmowego.

W polskich tekstach ten skok nazywany jest także: świat zmieniających się wrażeń, świat doznań.

Faza marudna: co opisują rodzice

Autorzy i rodzice opisują w tym okresie m.in.:

więcej płaczu niż w poprzednich dniach
silniejsza potrzeba bycia na rękach i blisko rodzica
większa wrażliwość na hałas, światło i dotyk

Nie u każdego dziecka widać wszystkie te oznaki, a ich nasilenie bywa różne.

Nowe umiejętności po skoku

Według autorów po 1. skoku mogą pojawić się m.in.:

dłuższe przyglądanie się otoczeniu i twarzom
żywsze reakcje na głos i obecność rodziców
pierwsze łzy przy płaczu
zainteresowanie kontrastami: paskami, krawędziami, rysami twarzy
według autorów także pierwszy uśmiech

Rodzice opisują, że dziecko dłużej zatrzymuje wzrok na ich twarzy, ożywia się, gdy słyszy znany głos, a płacz zaczyna wyglądać inaczej, bo pojawiają się łzy.

Każde dziecko samo wybiera, które z tych umiejętności rozwija najpierw.

Skok czy coś innego?

W tym samym okresie zachodzą zmiany, które pediatria opisuje niezależnie od koncepcji skoków. Zbieżność w czasie nie oznacza, że to jeden proces.

Wieczorny płacz w pierwszych tygodniach, często nazywany kolką. Pediatria opisuje go niezależnie od koncepcji skoków.
Uśmiech społeczny, czyli uśmiech w odpowiedzi na twarz i głos. Ocenia się go jako kamień milowy rozwoju, osobno od kalendarza skoków.

Co mówi nauka

Skoki rozwojowe to model opisowy autorów książki The Wonder Weeks. Badania nie potwierdzają jednoznacznie, że skoki wypadają u wszystkich dzieci w tych samych tygodniach. Więcej o badaniach i krytyce w części Co mówi nauka.

Pierwszy skok: pytania

Tygodnie z kalendarza skoków, opisy według modelu autorów.

Kiedy jest pierwszy skok rozwojowy i ile trwa?

Według autorów faza marudna 1. skoku może zacząć się w 4.–6. tygodniu od terminu porodu, a popularne kalendarze podają 5. tydzień, czyli wiek ok. 1 miesiąc. Faza marudna trwa od jednego dnia do tygodnia. Tygodnie są przybliżone.

Czy pierwszy skok to to samo co kolka?

Model autorów nie utożsamia skoku z kolką. Wieczorny płacz niemowląt pediatria opisuje niezależnie od koncepcji skoków. To, że oba zjawiska mogą wypaść w podobnym czasie, nie oznacza, że to jeden proces.

Co dziecko umie po pierwszym skoku?

Według autorów dziecko wyraźniej odbiera bodźce: dłużej patrzy na twarze i kontrasty, żywiej reaguje na głos rodziców, a przy płaczu mogą pojawić się łzy. Każde dziecko rozwija te umiejętności we własnej kolejności.

Czy każde dziecko przechodzi pierwszy skok?

Autorzy opisują skoki jako wspólne dla wszystkich dzieci, ale zaznaczają, że nie u każdego widać wszystkie oznaki. Badania nie potwierdzają jednoznacznie, że skoki wypadają u wszystkich dzieci w tych samych tygodniach.