Ciekawostka

6. skok rozwojowy: świat kategorii

Szósty skok dotyczy grupowania rzeczy i zjawisk według wspólnych cech.

tydzień skoku od terminu porodu: 37. tydzień
tygodnie pierwszych oznak: tyg. 33.–38.
typowy czas fazy marudnej: zwykle ok. 4 tygodni (od 3 do 6)
wiek od terminu porodu: ok. 9 miesięcy
od 5. skoku: 11 tygodni

Kiedy wypada szósty skok

Według autorów faza marudna 6. skoku może zacząć się w 33.–38. tygodniu od przewidywanego terminu porodu. Popularne kalendarze podają 37. tydzień, czyli wiek ok. 9 miesięcy. Faza marudna trwa zwykle ok. 4 tygodni (od 3 do 6).

Tygodnie liczy się od terminu porodu, nie od daty urodzenia. Dziecko urodzone 3 tygodnie przed terminem jest w 37. tygodniu od terminu, gdy ma 40 tygodni życia. Więcej w części Jak liczyć skoki.

Co się zmienia według autorów

W szóstym skoku według autorów dziecko odkrywa, że świat da się dzielić na grupy. Rzeczy, które podobnie wyglądają, brzmią, smakują albo są podobne w dotyku, należą do jednej kategorii. Autorzy podają przykłady: pies to nie koń, a rodzic może być wesoły, smutny albo zły.

Faza marudna: co opisują rodzice

Autorzy i rodzice opisują w tym okresie m.in.:

płacz, przywieranie i rozdrażnienie
protest przy przewijaniu i ubieraniu, trudność z leżeniem w miejscu
w opisach autorów także napięcia przy jedzeniu

Nie u każdego dziecka widać wszystkie te oznaki, a ich nasilenie bywa różne.

Nowe umiejętności po skoku

Według autorów po 6. skoku mogą pojawić się m.in.:

długie przyglądanie się ludziom, zwierzętom i przedmiotom oraz porównywanie ich
sortowanie rzeczy
zabawa przedmiotami ciężkimi i lekkimi, o różnej fakturze i kształcie
zainteresowanie tym, co wysoko i nisko, duże i małe

Rodzice opisują, że dziecko wskazuje zwierzęta w książeczce, inaczej reaguje na podobne przedmioty i wyraźnie odróżnia minę rodzica.

Każde dziecko samo wybiera, które z tych umiejętności rozwija najpierw.

Skok czy coś innego?

W tym samym okresie zachodzą zmiany, które pediatria opisuje niezależnie od koncepcji skoków. Zbieżność w czasie nie oznacza, że to jeden proces.

Raczkowanie lub pełzanie, siadanie bez podparcia, chwyt pęsetkowy i silniejszy lęk przed obcymi. To kamienie milowe oceniane osobno od skoków.
Popularne poradniki snu opisują w tym okresie tak zwaną regresję snu, niezależnie od koncepcji skoków.

Co mówi nauka

Skoki rozwojowe to model opisowy autorów książki The Wonder Weeks. Badania nie potwierdzają jednoznacznie, że skoki wypadają u wszystkich dzieci w tych samych tygodniach. Więcej o badaniach i krytyce w części Co mówi nauka.

Szósty skok: pytania

Tygodnie z kalendarza skoków, opisy według modelu autorów.

Kiedy jest szósty skok rozwojowy i ile trwa?

Według autorów faza marudna 6. skoku może zacząć się w 33.–38. tygodniu od terminu porodu, a popularne kalendarze podają 37. tydzień, czyli wiek ok. 9 miesięcy. Faza marudna trwa zwykle ok. 4 tygodni (od 3 do 6). Tygodnie są przybliżone.

Dlaczego dziecko wierci się przy przewijaniu w czasie szóstego skoku?

Protest przy przewijaniu i ubieraniu to jedna z oznak, które autorzy opisują przy tym skoku. Dziecko w tym wieku jest też coraz bardziej ruchliwe, więc ta sama sytuacja ma różne opisy.

Co znaczy, że dziecko myśli kategoriami?

W modelu autorów oznacza to, że dziecko zaczyna grupować rzeczy według wspólnych cech, na przykład odróżnia zwierzęta od siebie albo zauważa, że różne przedmioty są ciężkie lub lekkie.

Czy to skok, czy raczkowanie zmienia sen?

Kalendarz skoków nie rozstrzyga takich pytań. Nowe umiejętności ruchowe, ząbkowanie i okres opisywany w modelu skoków mogą wypadać w tym samym czasie.